Onze andere sites
Spinoza.tv

Henk Barendregt - Bewustzijn

Wiskunde is de meest exacte wetenschap: er zijn bewijzen en berekeningen. Wiskunde berust op getrainde introspectie: de bewijzen moeten correct zijn de berekeningen moeten van toepassing zijn. Een getraind mentaal oordeel is nodig om te zien of het klopt.

Henk Barendregt beoefende sinds 1972 zen-meditatie bij Kobun Chino Roshi in Los Altos en bij verschillende leraren in het berg-zenklooster Tassajara, in California. Sinds 1979 beoefende hij Vipassana-meditatie bij de Mettavihari, door wie hij in 2006 gekwalificeerd is als Vipassana-leraar.

‘Onze vrije wil is niet van ons. Ons brein is voorgeprogrammeerd. De uitkomst ligt vast. De enige manier om die uitkomst te weten, is te leven’. Dat zegt Barendregt en ‘En toch is er vrijheid.’

In de loop der jaren is er al heel wat media-aandacht geweest voor Barendregts fascinatie voor meditatie en bewustzijn, vooral toen hij dat ook wetenschappelijk ging onderzoeken. ‘Maar het gaat niet om mij – pas als je hecht aan die aandacht wordt het een ego-kwestie –  en het gaat ook niet om het boeddhisme. Mijn missie is het onderzoek naar bewustzijn te promoten. Meditatie is een heel goede manier om bewustzijn te onderzoeken. Het is onderzoek van binnenuit.’

Levenskwaliteit
‘De tragiek van de psychologie is dat die honderd jaar in de greep van het behaviourisme is geweest. En nu verschuift de interesse naar de neuro-psychologie. Die houdt zich bezig met inhouden. Hoe werken cognities? Hoe werkt taal? Maar ik ben ervan overtuigd dat de affectieve neuropsychologie meer aandacht moet krijgen. Mind states zijn heel belangrijk. Ze maken het verschil tussen de beslissing om een Taj Mahal te bewerkstelligen of iets destructiefs te doen. Ik ben geen zendeling van het boeddhisme, maar ik vind dat bewustzijn wetenschappelijke aandacht verdient. Omdat het enorm belangrijk is voor de levenskwaliteit.’

‘Tijdens Vipassana-meditatie observeert een meditator het denken, zonder dat om te zetten in een handeling. Ingesleten gewoontes kun je daardoor doorbreken. Ik ben benieuwd hoe dat werkt in het brein. In de uitzending laten we zien hoe de deelnemers aan een tiendaagse Vipassanaretraite in een MRI-scanner worden geschoven. Dergelijke experimenten doen we binnen het multidisciplinaire Mind-Brain-Mindfulness-onderzoek aan de Radboud Universiteit.’

(Bron Radboud Universiteit Nijmegen)